Các nguyên tắc kế toán vốn chủ sở hữu được quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, áp dụng từ ngày 01/01/2026 và thay thế Thông tư 200.

1. Khái niệm và theo dõi vốn chủ sở hữu

Vốn chủ sở hữu là phần giá trị tài sản thuần còn lại của doanh nghiệp thuộc quyền sở hữu của các cổ đông hoặc thành viên góp vốn sau khi trừ đi các nghĩa vụ phải trả. Doanh nghiệp phải tổ chức theo dõi vốn chủ sở hữu chi tiết theo từng nguồn hình thành, bao gồm: vốn góp của chủ sở hữu, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh và các khoản chênh lệch do đánh giá lại tài sản.

2. Ghi nhận vốn góp của chủ sở hữu

Doanh nghiệp không được ghi nhận vốn góp của chủ sở hữu căn cứ theo mức vốn điều lệ ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đầu tư. Các khoản vốn huy động hoặc nhận góp vốn từ chủ sở hữu chỉ được ghi nhận theo số thực tế đã góp, không ghi nhận theo số vốn cam kết góp.

Đối với trường hợp góp vốn bằng tài sản phi tiền tệ, doanh nghiệp phải ghi nhận theo giá trị hợp lý của tài sản đó tại thời điểm góp vốn.

3. Nhận vốn góp bằng tài sản vô hình

Việc tiếp nhận vốn góp bằng các tài sản vô hình như bản quyền, quyền sử dụng tài sản, thương hiệu, nhãn hiệu và các tài sản tương tự được thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và pháp luật sở hữu trí tuệ.

Doanh nghiệp căn cứ vào bản chất của hợp đồng góp vốn để thực hiện hạch toán phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành.

4. Vốn góp tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, việc xác định và hạch toán khoản vốn nhận từ nhà đầu tư được thực hiện căn cứ vào các thỏa thuận và hợp đồng giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Khoản vốn nhận được có thể được ghi nhận là nợ phải trả hoặc vốn chủ sở hữu tùy theo bản chất giao dịch, trên cơ sở tuân thủ các nguyên tắc của Chuẩn mực kế toán và Chế độ kế toán hiện hành.

5. Xử lý số dư các tài khoản nguồn vốn đặc thù

Đối với số dư của TK 441 – Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản và TK 466 – Nguồn kinh phí hình thành tài sản cố định (nếu có) đã được kết chuyển sang TK 4118 – Vốn khác, doanh nghiệp phải báo cáo chủ sở hữu hoặc cơ quan có thẩm quyền để xem xét và quyết định phương án xử lý.

Căn cứ vào quyết định được ban hành, doanh nghiệp thực hiện hạch toán phù hợp theo quy định.

6. Quản lý và sử dụng vốn chủ sở hữu

Việc quản lý, sử dụng các nguồn vốn hoặc các quỹ thuộc vốn đầu tư của chủ sở hữu, cũng như việc phân phối lợi nhuận của doanh nghiệp, được thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và các quy định pháp luật có liên quan.

Liên hệ Kế toán Thuế Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết 0983 542 571