Nguyên tắc kế toán tiền theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

(Áp dụng từ ngày 01/01/2026, thay thế Thông tư 200)

1. Nội dung các khoản tiền của doanh nghiệp

Tiền của doanh nghiệp bao gồm tiền mặt, tiền gửi không kỳ hạn tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép nhận tiền gửi không kỳ hạn và thực hiện thanh toán theo quy định của pháp luật, cùng với tiền đang chuyển.

Các khoản tiền này có thể tồn tại dưới nhiều hình thức như tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng tiền tệ,...

Trong đó, vàng tiền tệ là loại vàng được nắm giữ với chức năng lưu giữ giá trị. Loại vàng này không bao gồm vàng được phân loại là hàng tồn kho dùng làm nguyên vật liệu cho sản xuất hoặc hàng hóa phục vụ mục đích kinh doanh. Việc quản lý và sử dụng vàng tiền tệ phải tuân thủ các quy định hiện hành của pháp luật.

2. Theo dõi chi tiết các khoản tiền

Doanh nghiệp phải mở sổ kế toán chi tiết để ghi nhận đầy đủ, liên tục các khoản thu, chi, nhập, xuất tiền theo trình tự thời gian phát sinh hằng ngày.

Việc theo dõi này nhằm xác định chính xác số dư tồn quỹ tiền mặt và số dư tại từng tài khoản mở ở ngân hàng hoặc tổ chức được phép nhận tiền gửi không kỳ hạn, phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu và quản lý tại mọi thời điểm.

3. Tiền ký quỹ, ký cược của tổ chức, cá nhân khác

Các khoản tiền ký quỹ, ký cược của doanh nghiệp khác hoặc cá nhân gửi tại doanh nghiệp được quản lý và hạch toán tương tự như các khoản tiền của doanh nghiệp.

4. Nguyên tắc kế toán tiền bằng ngoại tệ

a) Ghi nhận các giao dịch phát sinh bằng ngoại tệ

Doanh nghiệp phải theo dõi riêng từng loại tiền theo nguyên tệ.

Khi phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, việc quy đổi sang đơn vị tiền tệ kế toán được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Bên Nợ của các tài khoản tiền áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế;
• Bên Có của các tài khoản tiền áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ.

b) Đánh giá lại ngoại tệ cuối kỳ

Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, doanh nghiệp phải thực hiện đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá mua bán chuyển khoản bình quân của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch.

Đối với số dư tiền gửi không kỳ hạn bằng ngoại tệ, doanh nghiệp phải đánh giá lại theo tỷ giá mua bán chuyển khoản bình quân của chính ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản tiền gửi đó.

c) Thuyết minh việc áp dụng tỷ giá

Doanh nghiệp phải trình bày rõ phương pháp lựa chọn tỷ giá hối đoái áp dụng trong Thuyết minh Báo cáo tài chính.

Việc lựa chọn và áp dụng tỷ giá phải đảm bảo tính nhất quán theo quy định của các Chuẩn mực kế toán Việt Nam.

d) Hướng dẫn xác định tỷ giá

Việc xác định tỷ giá giao dịch thực tế, tỷ giá ghi sổ đối với các giao dịch phát sinh cũng như tỷ giá dùng để đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được thực hiện theo hướng dẫn tại Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.

5. Đánh giá lại vàng tiền tệ cuối kỳ

Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, doanh nghiệp phải đánh giá lại vàng tiền tệ theo giá mua trên thị trường trong nước.

Giá mua trên thị trường trong nước được xác định theo mức giá mua do Ngân hàng Nhà nước công bố.

Trường hợp Ngân hàng Nhà nước không công bố giá mua vàng, doanh nghiệp được sử dụng giá mua do các đơn vị được phép kinh doanh vàng theo quy định pháp luật công bố để làm căn cứ đánh giá.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải trình bày rõ trong Thuyết minh Báo cáo tài chính về đơn vị có giá mua vàng được sử dụng làm cơ sở tham chiếu.

Liên hệ Kế toán Thuế Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết 0983 542 571